Probleemgedrag of onbegrepen gedrag

column: Wendeline Roes-Lovers 

EVV-er Wendeline Roest-Lovers (Nijevelt) heeft een maandelijkse column in Tijdschrift voor Verzorgenden. De uitgave van januari 2017 gaat het over 'Probleemgedrag of onbegrepen gedrag'

Wanneer een collega in het overleg vertelt dat haar bewoner 'probleemgedrag' laat zien, gaan mijn nekharen overeind staan. Rustig vraag ik aan mijn collega voor wie het gedrag dan een probleem is en waardoor ze denkt dat het komt. Op beide vragen weet ze geen antwoord. En dus grijp ik deze kans aan om uit te leggen dat gedrag nooit een probleem is, we kunnen het hoogstens niet begrijpen. We moeten dus spreken van 'onbegrepen gedrag'. En het is voor ons als verzorgende de uitdaging om dat 'onbegrepen gedrag' te gaan begrijpen, want anders hebben wíj een probleem.

In al die jaren dat ik werk heb ik met grote regelmaat te maken gehad met onbegrepen gedrag. Verbale of lichamelijke agressie, hallucinatie, weigeren van zorg en wat al niet meer. Wanneer een bewoner onbegrepen gedrag laat zien wordt er meestal als eerste hulpmiddel gegrepen naar psychofarmaca. Niet dat ik tegen psychofarmaca ben, soms kun je gewoon niet anders, maar we vergeten vaak om te kijken naar alternatieven.

Jaren geleden had ik op een verpleegafdeling een mevrouw die maar bleef roepen. Een volume dat ze had, ongelooflijk. Doordat het roepen dwangmatig was, had dat op den duur ook lichamelijke gevolgen. Eten en drinken ging haast niet meer en mevrouw werd er lichamelijk onrustig van. Meerdere malen hing ze met haar benen door de bedhekken heen. De specialist ouderengeneeskunde stelde voor om een ballendeken te gaan gebruiken zodat mevrouw meer drukpunten voelde op haar lichaam wanneer ze in bed lag. Een idee met een fantastisch resultaat... voor even... En dus werd het multidisciplinair team bij een geroepen en kwam er een brainstormsessie op gang. "Waar komt mevrouw haar gedrag vandaan en hoe kan zij zich weer comfortabel voelen?" In dat overleg opperde de ergotherapeut dat ze misschien pijn zou kunnen hebben door een verkeerde bedhouding, op haar advies werd het Innocaresysteem ingezet. Dit systeem zorgt voor comfortabele, symmetrische en ontspannen houdingen tijdens rust. Zo gezegd, zo gedaan. Na een paar dagen merkte we verbetering. Mevrouw haar roepen was sterk verminderd en ze lag rustiger in bed.

Tijdens onze zoektocht om het onbegrepen gedrag te begrijpen, kwam familie met waardevolle informatie. Zij vertelde dat mevrouw vroeger vaak en graag kerkelijke liederen zong. Hierdoor groeide het idee dat, de collega's die de liederen kende, haar al zingend zouden gaan verzorgen en voor haar zouden gaan zingen als ze toch nog begon te roepen. Ook dit werkte goed, mevrouw zong af en toe mee of lag rustig te luisteren. Mevrouw was zelfs in staat om, wanneer er gezongen werd tijdens eet- en drinkmomenten, om te ontspannen en iets tot zich te nemen. Wanneer de zingende collega's vrij waren werden er, door de familie meegebrachte, cd's met koormuziek aangezet. Al dan niet in een muziekkussen. 

Waar mevrouw haar gedrag vandaan kwam? Uiteindelijk werd de conclusie getrokken dat het een gebrek was aan veiligheid en geborgenheid.

Onbegrepen gedrag. We hebben er in de zorg nog heel veel over te leren. Want gedrag is pas een probleem als wij, de zorg, het niet begrijpen.

Wendeline Roest
EVV-er Nijevelt

Nieuws

Feestelijke ondertekening samenwerking nieuwbouw Joachim en Anna

Op 11 februari vond de feestelijke ondertekening plaats van de samenwerkingsovereenkomsten tussen...

Lees meer >


De Waalboog zet thuisgevoel centraal in nieuwe woonplannen

Met het oog op de ontwikkelingen in de zorg- en woonvraag gaat de Nijmeegse zorgorganisatie De Wa...

Lees meer >